Osuszanie domu po zalaniu – krok po kroku

Osuszanie mieszkania, domu po zalaniu - artykuł nachlodno.pl

Zalanie budynku może mieć różne przyczyny, ale zawsze wymaga szybkiego i przemyślanego działania. Prawidłowo przeprowadzone osuszanie domu pozwoli ograniczyć wydatki i zapobiec rozwojowi chorobotwórczych pleśni. Sprawdź, jak samodzielnie wyeliminować problem wilgoci.

1. Osuszanie po zalaniu krok po kroku

Osuszanie mieszkania zazwyczaj trwa od 1 do 3 tygodni, przy czym decydujące znaczenie ma stopień zalania i powstałych szkód. Przedstawimy tutaj główne etapy tego procesu.

1.1. Ocena przyczyny zalania i stopnia szkód

Osuszanie domu po zalaniu należy rozpocząć od określenia przyczyny problemu oraz skali zniszczeń. Powodem zalania mogą być błędy konstrukcyjne w budynku, awaria sieci wodno-kanalizacyjnej, powódź, a w przypadku mieszkania w bloku lub kamienicy także zalanie przez sąsiada.

Podczas oceny skali zniszczeń spowodowanych zalaniem wykonuje się pomiar wilgotności ścian, posadzek oraz drewnianych elementów wyposażenia.

Poznanie ich stanu jest niezbędne do zaplanowania zakresu prac związanych z osuszaniem. 

Pomiar wilgotności ścian przy zalaniu
Pomiar wilgotności ścian miernikiem oporowym

Pomiar wilgotności murów można wykonać samodzielnie, korzystając z odpowiedniego miernika oporowego.

Jeśli wilgotność wynosi do 3%, mury uznaje się za suche. 3-5%  wskazuje na lekkie zawilgocenie, które nie wymaga jeszcze osuszania ścian.

Drewniane elementy konstrukcyjne powinny mieć wilgotność do 18%, a drewniane materiały wykończeniowe do 10%.

W przypadku podłogi należy usunąć posadzki z desek, paneli drewnianych i wykładzin. Jeśli podkład betonowy nie ma śladów uszkodzeń, nie będzie konieczne usunięcie go, a jedynie oczyszczenie, osuszenie i zdezynfekowanie.

zalane mieszkanie poznan-naszemiasto.pl
Zalane mieszkanie 90-letniej kobiety. Źródło: https://poznan.naszemiasto.pl/zalano-mieszkanie-90-letniej-kobiety-po-miesiacu-wciaz-nie/ga/c1-4921506/zd/37667070

Najpoważniejsze szkody powoduje zwykle zalanie związane z powodzią. Bakterie obecne w wodzie powodziowej sprawiają, że ze ścian i podłóg trzeba usunąć farby, tynki, tapety, płyty gipsowo-kartonowe, drewniane parkiety, wykładziny dywanowe i PCV, panele. Dodatkowo konieczne jest wyrzucenie takich rzeczy jak:

  • żywność,
  • meble tapicerowane, 
  • materace, kołdry, poduszki, 
  • dywany i wykładziny,
  • pluszowe zabawki,
  • książki i czasopisma.
mieszkanie zniszczone powodzią arsen-lodz.com.pl
Mieszkanie zniszczone przez powódź, Źródło: https://arsen-lodz.com.pl/wp-content/uploads/2019/01/mieszkanie-zniszczone-powodzia_123rf.jpg

 

Próbę odratowania można natomiast podjąć w przypadku:

  • mebli – wartościowe antyki oraz dobre jakościowo meble drewniane trzeba dokładnie oczyścić, zdezynfekować i osuszyć,
  • ubrania i pościel – należy wyprać je kilka razy w najwyższej dopuszczalnej temperaturze, a jeśli to możliwe także wygotować i zastosować środek do dezynfekcji,
  • wyposażenie kuchenne (oprócz naczyń porowatych np. z gliny czy kamionki, które łatwo gromadzą zanieczyszczenia) – trzeba je wymyć i wygotować w wodzie z dodatkiem sody,
  • urządzenia RTV i AGD – działające urządzenia należy umyć, osuszyć i zdezynfekować, używając specjalnie do tego przeznaczonych środków chemicznych.

1.2. Wyeliminowanie źródła wilgoci w domu

Osuszenie budynku nie zapobiega jego ponownemu zalaniu. Nieszczelne fundamenty nadal będą przepuszczały wodę, która gromadzić się będzie w ścianach.

Ponowne zalewanie budynku jest pewne również w przypadku zatkania rur odprowadzających deszczówkę albo nieprawidłowo skonstruowanych połaci dachowych.

 

Nierzadko problem stanowi brak dobrej izolacji przeciwwilgociowej. Skutkiem jest kapilarne podciąganie wilgoci, czyli transportowanie wody z gruntu w murze ku górze. W takiej sytuacji można zastosować iniekcję.

Iniekcja często zaliczana jest do inwazyjnych metod osuszania budynków, ale w rzeczywistości nie służy osuszeniu, ale zapobiega ponownemu namakaniu ścian. 

Iniekcja niskociśnienowa - osuszanie budynku chemiabudowlana.info
Iniekcja niskociśnieniowa przy osuszaniu budynku, Źródło: https://www.chemiabudowlana.info/renowacje,art,5938,,izolacja_pozioma_murow_wykonana_metoda_iniekcji_niskocisnieniowej_za_pomoca_srodka_do_uszczelniania_blv_firmy_quick_mix

Polega ona na tym, że do specjalnie wykonanych otworów wprowadzana jest masa iniekcyjna. W kontakcie z wodą i innymi związkami masa krystalizuje się i zamyka kapilary (mikrokanaliki obecne w materiałach budowlanych). Tworzy w ten sposób barierę dla wilgoci. 

Eliminacja przyczyny zalewania budynku może się wiązać z dużymi kosztami i być czasochłonna. Doraźne rozwiązanie stanowią osuszacze powietrza, które wykorzystuje się do usunięcia wilgoci ze ścian. 

1.3. Osuszanie ścian po zalaniu mieszkania

Wodę zgromadzoną w ścianach budynku można usunąć poprzez osuszanie powietrza. Obniżenie jego wilgotności sprawia bowiem, że woda odparowuje z murów. Na tym etapie prac niezbędnym urządzeniem będzie osuszacz powietrza. Do wyboru mamy osuszanie kondensacyjne albo adsorpcyjne.

Osuszacz kondensacyjny – jego działanie jest podobne do mechanizmu występującego w klimatyzacji.

Urządzenie ma bowiem parownik i skraplacz. Powietrze trafia do pierwszego z nich, gdzie dochodzi do jego schłodzenia i skroplenia wody, a potem pozbawione wilgoci wędruje do skraplacza, gdzie ulega ponownemu ogrzaniu. Na końcu wraca do pomieszczenia. Skroplona woda trafia do zbiornika.

Osuszacz adsorpcyjny – wykorzystuje materiał pochłaniający wilgoć. Granulat silikonowy pochłania wodę z powietrza, którą następnie odciąga elektronika.

Skutkiem ubocznym pracy tego typu osuszacza jest nieznaczny wzrost temperatury. Powietrze wraca bowiem do pomieszczenia lekko ocieplone. W pewnych sytuacjach to wada, ale w innych zaleta, ponieważ taki oczyszczacz świetnie sprawdzi się w pomieszczeniach o niższej temperaturze, np. piwnicach.

Tempo osuszania ścian uzależnione jest przede wszystkim od wydajności wybranego urządzenia. O ile przy lekkich problemach z wilgotnością powietrza w pomieszczeniu o powierzchni 20 m² wystarczy sprzęt o wydajności 8 l na dobę, to przy zalaniu tempo odprowadzania wody powinno być zdecydowanie wyższe. 

Wydajność domowych osuszaczy powietrza zazwyczaj wynosi 10-40 l na dobę. W przypadku osuszaczy budowlanych może ona sięgać 100 l. 

1.3.1. Jak osuszać ściany samodzielnie?

Osuszanie ścian to czynność, którą da się bez problemu wykonać samodzielnie. Osuszacz powietrza można kupić, jak również wypożyczyć.

Odprowadzanie wody

Zarówno osuszanie kondensacyjne, jak i adsorpcyjne, prowadzi do skraplania wody, która z większości osuszaczy wypływa przez rurkę. Konieczne jest zatem podstawienie zbiornika i regularne opróżnianie go.

Wyjątek stanowią osuszacze wyposażone w pompę, która pozwala odprowadzać wodę poza budynek albo do kanalizacji. Często możliwe jest podłączenie do urządzenia oddzielnie zakupionej pompy.

pobór prądu i zbiornik na wodę osuszacza powietrza
Zbiornik na wodę osuszacza powietrza Warmtec ODT-35, Źródło: nachlodno.pl

Okna i kanały wentylacyjne

Czy osuszanie ścian po zalaniu mieszkania powinno być poprzedzone uszczelnieniem okien oraz zamknięciem kanałów wentylacyjnych?

Przed podjęciem takiej decyzji warto sprawdzić wilgotność powietrza na zewnątrz. Nie bez znaczenia jest tu też pora roku. Im wyższa temperatura powietrza, tym więcej wody jest ono w stanie przyswoić. 

Zależność między zawartością wody w powietrzu i temperaturą a wilgotnością względną prezentuje wykres Carriera.

wykres Carriera pomiar wilgotności powietrza
Wykres Carriera - Wilgotność powietrza

Zimą chłodne powietrze z zewnątrz ulega w pomieszczeniu nagrzaniu, przez co jego wilgotność względna spada. Ma to korzystny wpływ na przebieg procesu oczyszczania.

Latem powietrze na zewnątrz jest gorące i często ma wysoką wilgotność. Wtedy wyeliminowanie jego dopływu do osuszanego pomieszczenia ma sens. 

Odsłonięcie ścian przy osuszaniu adsorpcyjnym

W przypadku zastosowania osuszania adsorpcyjnego ściany poddawane osuszaniu warto osłonić folią, która na górze zostanie przyczepiona do sufitu.

Wówczas możliwe będzie wsunięcie przewodu wywiewnego pomiędzy ścianę a folię. To właśnie tam skierowane zostanie suche i ogrzane powietrze, co zwiększy efektywność procesu osuszania.

Czy klimatyzator osusza powietrze?

Osuszanie powietrza to efekt uboczny pracy każdego klimatyzatora. Zazwyczaj osuszanie dostępne jest też jako oddzielny tryb, czyli można z niego korzystać bez chłodzenia.

W przypadku posiadania takiego urządzenia można wykorzystać je do obniżenia wilgotności powietrza, czego skutkiem będzie osuszanie ścian.

 

Zobacz recenzję klimatyzatora z funkcją osuszania Blaupunkt Moby Blue 1111T, lub Fersk Vind.

Blaupunkt Moby Blue S 1111T
Klimatyzator z funkcją osuszania Blaupunkt Moby Blue 1111T

1.4. Usuwanie wilgoci spod posadzki

Woda zgromadzona w styropianie obecnym w podłodze nie odparowuje tak jak ta obecna w ścianach budynku. Usunięcie jej wymaga zatem podjęcia innych działań, z którymi nie można zwlekać.

Woda obecna pod posadzką rozprzestrzenia się bowiem, przez co może spowodować zawilgocenie pomieszczeń, które pierwotnie nie uległy zalaniu. Dobra wiadomość jest taka, że rzadko konieczne są skucie całej posadzki i wymiana izolacji. 

Osuszanie podposadzkowe, Źródło: https://optimal-osuszanie.pl/osuszanie-podposadzkowe/

Osuszanie posadzki po zalaniu rozpoczyna się od usunięcia obecnej pod nią wody przy pomocy pompy ciśnieniowej. Pozostała wilgoć usuwana jest poprzez wtłoczenie pod posadzkę suchego powietrza.

W tym celu wykonuje się specjalne otwory – przez część z nich powietrze jest wtłaczane do środka, a przez pozostałe wraca do pomieszczenia po nasyceniu wilgocią. Wilgotne powietrze zostaje osuszone w osuszaczu i z powrotem wędruje do sprężarki, w celu wprowadzenia pod posadzkę.

 

1.5. Usuwanie pleśni i grzybów

Usunięcie wody obecnej w ścianach i pod posadzką niestety nie kończy prac związanych z osuszaniem domu. Często pozostałością po zalaniu są bowiem grzyby i pleśń, które nie tylko wyglądają nieestetycznie, ale i stanowią zagrożenie dla zdrowia.

Warto zaznaczyć, że do ich rozwoju może dojść nie tylko w przypadku zalania. Wilgotność powietrza powyżej 60%, szczególnie połączona z temperaturą powyżej 25 st. C. już tworzy świetne warunki dla grzybów i pleśni.

Pleśń przy oknie

Odgrzybianie wymaga skucia odpadającego tynku, a potem nałożenia preparatu odgrzybiającego. Później można już położyć nowy tynk i farbę.

Działania te można połączyć z ozonowaniem. Ozon niszczy m.in. grzyby i roztocza, a także neutralizuje nieprzyjemne zapachy. 

Jeśli proces ozonowania wykonujemy samodzielnie, trzeba pamiętać o tym, że w poddawanym takiemu oczyszczaniu pomieszczeniu nie mogą przebywać ludzie ani zwierzęta. Warto też usunąć z niego rośliny. Osoba przeprowadzająca ozonowanie musi mieć na sobie odpowiednią maskę.

2. Kiedy osuszanie mieszkania jest konieczne

Przyczyny zalewania budynku możemy podzielić na cztery kategorie.

2.1. Wady konstrukcyjne budynku (zalanie deszczówką)

Zalanie domu deszczówką zazwyczaj ma związek z wadami konstrukcyjnymi budynku, takimi jak:

  • nieprawidłowo wykonane izolacje przeciwwilgociowe fundamentów,
  • źle wykonane albo uszkodzone połacie dachu,
  • zatkane rynny i studzienki odpływowe,
  • źle wykonany komin.

 

W przypadku nowych budynków wilgoć w domu może być spowodowana zbyt szybkim tempem prac budowlanych i obecnością wody w użytych materiałach budowlanych. Niekiedy wynika z nieprzeprowadzenia osuszania po zakończeniu prac wykończeniowych. Ściany schną naturalnie do jednego roku.

2.2. Awaria sieci wodno-kanalizacyjnej

Awarie sieci wodno-kanalizacyjnej nie należą do rzadkości. Czasami zalanie ma związek z uszkodzeniem rury odpływowej, niewłaściwym podłączeniem urządzeń do instalacji wodno-kanalizacyjnej albo awarią pralki czy zmywarki.

Zdarza się, że niewielkie wycieki zostają zauważone dopiero po kilku dniach czy nawet tygodniach. Dobrym nawykiem jest zatem kontrolowanie szczelności połączeń i uszczelek oraz szybka naprawa usterek obecnych w urządzeniach.

2.3. Zalanie mieszkania przez sąsiada

Osuszanie mieszkania najczęściej jest niezbędne z powodu zalania przez sąsiada. Bezpośrednią przyczynę stanowi zazwyczaj pęknięcie rury albo wężyka odprowadzającego wodę w pralce, uszkodzenie zaworu czy zapchanie kanalizacji.

Przed przystąpieniem do osuszania ważne jest sporządzenie dokumentacji szkody i kontakt z rzeczoznawcą ubezpieczeniowym. Działania te ułatwią uzyskanie odszkodowania z polisy sąsiada albo własnej.

2.4. Zalanie domu na skutek powodzi

Zalanie spowodowane powodzią często ma poważne skutki, których usunięcie pochłania sporo czasu i pieniędzy. Wiele elementów wyposażenia nie nadaje się już do użytku. W przypadku powodzi warto, aby oceny stanu budynku i wyznaczania zakresu niezbędnych prac dokonał specjalista.

Poradniki nachlodno.pl

nv-author-image

Nicola Chłodna

Jestem Nicola Chłodna.