Optymalna temperatura i wilgotność powietrza w mieszkaniu

temperatura i wilgotność powietrza

Temperatura i wilgotność powietrza w mieszkaniu mają ogromne znaczenie dla naszego samopoczucia, komfortu i zdrowia.

Niebezpieczne jest zwłaszcza przegrzanie organizmu oraz oddychanie zbyt suchym powietrzem. Możemy to przypłacić poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

Ztego tekstu dowiesz się, jaka temperatura i poziom wilgoci w mieszkaniu są bezpieczne dla jego mieszkańców.

Komfort cieplny – co to takiego?

Komfortem cieplnym nazywamy stan, w którym człowiek nie odczuwa ani ciepła ani zimna. Można to więc nazwać „warunkami idealnymi” dla każdej osoby, w których czuje się ona komfortowo w danej przestrzeni.

Gdy jest nam zbyt ciepło lub zbyt zimno, odczuwamy nie tylko dyskomfort, ale może się to przekładać na nasze codzinnie funkcjonowanie.

Pierwsze badania [1] nad tym pojęciem przeprowadził duński naukowiec Ole Fanger. Potwierdził on, że określenie uczucia komfortu jest trudne i indywidualne – zależy od wielu czynników, nawet od wieku czy płci.

Jednak zgodnie z ustaleniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), istnieje „zdrowy” przedział temperatury oraz wilgotności powietrza, które gwarantują dobre zdrowie i samopoczucie większości z nas.

Temperatura najlepsza dla zdrowia

Według Światowej Organizacji Zdrowia temperatura powinna być dopasowana do rodzaju pomieszczenia, w zależności od funkcji, jakie ono spełnia:

grafika przedstawiająca rozkład temperatur w zależności od pomieszczenia
Optymalna temperatura w domu, zależna od pomieszczeń, grafika nachlodno.pl

To szczególnie istotne, jeżeli w domu przebywa małe dziecko. Niestety utrało się przekonanie, że niemowlęta i małe dzieci powinny przebywać w wyższej temperaturze, co skutkuje przegrzewaniem pomieszczeń i ograniczeniem wietrzenia nawet do zera. To duży błąd!

Dzieci, ze względu na wyższą temperaturę ciała, mogą bardzo łatwo ulec przegrzaniu. Jeżeli w domu jest za ciepło, dziecięca odporność obniża się, przez co staje się ono łatwym celem dla wirusów i bakterii.

Jeżeli dodamy do tego różnicę temperatur między tą wewnątrz, a na zewnątrz, złapanie infekcji górnych dróg oddechowych gwarantowane.

Prócz tego wszyscy domownicy mogą odczuwać:

  • problemy z koncentracją,
  • bóle głowy,
  • duszności,
  • spadek ciśnienia,
  • senność, ale przy tym utrudnienia w zasypianiu.

Jesienią i zimą mamy kontrolę nad temperaturą. Co jednak można zrobić, gdy jest nam za gorąco latem?

Unikać długiego gotowania i pieczenia potraw, wietrzyć wyłącznie późnym wieczorem lub wcześnie rano, otaczać się roślinami i często je zraszać.

Jeśli jednak metody doraźne nie są wystarczająco skuteczne, klimatyzator przenośny to polecany wybór na skuteczne ochłodzenie nawet dużych powierzchni bez drogiego kosztu montażu i serwisowania.

Wilgotność powietrza w domu – jaka powinna być?

Optymalny poziom wilgotności powietrza jest równie ważny dla zdrowia i samopoczucia, co temperatura. Ilość pary wodnej w powietrzu powinna utrzymywać się w granicach 40-60%.

Niebezpieczny  jest zwłaszcza zbyt niski poziom wilgoci – suche powietrze to główny czynnik przemieszczania się bakterii i wirusów w powietrzu [2]. Wydłuża się również ich czas przeżycia, dlatego kaszel i kichanie w zbyt suchym pomieszczeniu powodują, że drobnoustroje mogą tam bytować nawet do 40 godzin.

Dzieje się tak dlatego, że cząsteczki aerozolu, a więc wydzieliny z bakteriami, nie są obciążone wilgocią powietrza, a przez to nie opadają.

Suche powietrze sprawia, że wysuszają się nasze błony śluzowe, a więc tracimy naturalną barierę powstrzymującą drobnoustroje przed wnikaniem do organizmu. Niska wilgotność powietrza znacznie upośledza również zdolność płuc do usuwania wirusów, które już dostały się do organizmu.

wykres przedstawiający zależność utrzymywania się wirusów w powietrzu względem wilgotności powietrza
Żywotność wirusów w zależności od poziomu wilgotności powietrza, grafika nachlodno.pl

Odpowiednia wilgotność powietrza sprawia, że wirusy i inne drobnoustroje mają utrudnione zadanie i nie są tak „sprawne”.

Ponadto, gdy powietrze w pomieszczeniu jest suche, organizm próbuje się bronić, pobierając wodę z błon śluzowych i skóry, a w efekcie:

  • skóra staje się sucha i wrażliwa,
  • pojawiają się duszności i kaszel,
  • nasilają się objawy alergii,
  • zwiększa się podatność na infekcje.

Czy wiesz, że poziom wilgotności powietrza zmienia się wraz z porami roku? Zimą na zewnątrz mamy wysoką wilgotność względną (stosunek zawartej w powietrzu wody do maksymalnej ilości, która może zostać rozpuszczona w danej temperaturze), jednak powietrze traci ją, kiedy przedostanie się do środka, w wyniku różnicy temperatur.

Im więc w domu jest cieplej, tym trudniej o utrzymanie wilgotności względnej na optymalnym poziomie, ponieważ zdolność powietrza do pochłaniania wody wzrasta wraz z temperaturą.

Dla przykładu – jeżeli powietrze z zewnątrz o temperaturze 0°C i wilgotności względnej na poziomie 80% dostanie się do pomieszczenia, w którym temperatura powietrza wynosi ok. 22°C, jego wilgotność spadnie aż do 18%, a więc znacznie poniżej „zdrowego” poziomu. 

Mierzenie poziomu wilgotności powietrza

Pomiaru wilgotności powietrza dokonuje się za pomocą wilgotnościomierza, najczęściej higrometru. Kupimy go w każdym sklepie z artykułami budowlanymi, a jego zakup nie wymaga dużego wydatku finansowego – ceny zaczynają się od kilkunastu złotych za najprostsze urządzenie. 

Do wyboru mamy m.in.: 

  • higrometr włosowy, w którym włosie zmienia swoje rozmiary pod wpływem wilgotności powietrza;
  • kondensacyjny, wykorzystujący parę wodną;
  • elektroniczny, najbardziej precyzyjny wśród higrometrów, często posiadający wiele dodatkowych funkcji, np. Hyundai 2244 S pełni jednocześnie funkcję stacji pogodowej, wskazując nie tylko poziom wilgotności powietrza, ale i temperaturę wewnątrz i na zewnątrz oraz prognozę pogody w formie graficznej.
 

Higrometry są łatwe w obsłudze, jednak pomiary wilgotności powietrza trzeba powtórzyć, ponieważ szybko ulega ona zmianie. Wpływ na nią mają codzienne czynności, takie jak kąpiel czy gotowanie, jak również aktualne warunki pogodowe panujące za oknem.

Podsumowanie

Temperatura i wilgotność to główne parametry powietrza, które są ze sobą połączone – to ich wzajemny stosunek wpływa bezpośrednio na komfort naszego życia.

Warto pamiętać o optymalnym rozkładzie temperatur w każdym z pomieszczeń mieszkalnych, które różnią się ze względu na odmienne funkcje, jakie spełnia każde z pomieszczeń.

Równie ważna jest też optymalna wilgotność mieszcząca się w granicach 40-60% – taki przedział jest najbardziej korzystny nie tylko dla człowieka, ale i dla mebli, podłóg czy książek.

Utrzymanie obu parametrów na właściwym poziomie jest trudnym zadaniem, dlatego jednym z najlepszych rozwiązań jest korzystanie z urządzeń wspomagających, takich jak klimatyzatory, również te z funkcją osuszania powietrza, lub w zależności od potrzeb – nawilżacze powietrza.

nv-author-image

Karolina Szczembara