Czy klimatyzacja zastępuje wentylację?

klimatyzacja a wentylacja

Klimatyzacja i wentylacja to dwa zupełnie różne systemy. Pytanie o to, czy klimatyzacja zastępuje wentylację pojawia się bardzo często, ponieważ klimatyzacja daje złudne wrażenie dostarczania świeżego powietrza. Tymczasem powietrze to nie jest wymieniane, a jedynie pobierane z pomieszczenia, chłodzone i oddawane. 

Nie można zatem zastąpić niczym wentylacji bez niej nie ma mowy o zdrowiu i dobrym samopoczuciu domowników, jak i o dobrej kondycji budynku.

Dlatego nawet jeśli posiadasz w domu klimatyzację, pamiętaj o prawidłowej wentylacji pomieszczeń. 

Czym jest wentylacja?

Wentylacja to z łaciny ventilatio – wietrzenie. Mówimy o niej w momencie, gdy dochodzi do wymiany powietrza zużytego na świeże. 

Wentylacja ma za zadanie również:

  • zmniejszać zawartość pary wodnej,
  • powstrzymywać rozwój pleśni i innych skutków wilgoci,
  • usuwać z mieszkania zapachy i dwutlenek węgla.

 

Jeśli wentylacja jest nieprawidłowa, para wodna kondensuje się na powierzchni ścian, a dotyczy to zwłaszcza mieszkań o obniżonej temperaturze. Stąd już krótka droga do zawilgocenia, rozwoju pleśni i grzybów, co skutkuje nie tylko niszczeniem budynku, ale i pogorszeniem się zdrowia domowników.

Dopuszczalny minimalny poziom wymiany powietrza wg normy PN-83/B-03430/Az3:2000 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, wynosi w zależności od pomieszczenia: 

  • 15 m³/h w pomieszczeniach bez okien;
  • 50 m³/h w kuchni z kuchenką elektryczną oraz w łazience;
  • 70 m³/h w kuchni z kuchenką gazową.
 
Pomiaru wentylacji w budynkach mieszkalnych dokonuje kominiarz, który sporządza stosowny protokół i przedstawia działania w przypadku jakichkolwiek nieprawidłowości.
 
Aby sprawdzić samodzielnie, czy wymiana powietrza w Twoim pomieszczeniu jest prawidłowa, zaopatrz się w anemometr – urządzenie mierzące szybkość przepływu powietrza.
Uzyskany wynik wystarczy pomnożyć przez pole otworu za kratką.

Wentylacja a dwutlenek węgla

Kiedy oddychamy, produkujemy dwutlenek węgla – wiemy o tym z lekcji biologii. Jednak jego ilość w wydychanym powietrzu zależy od wykonywanej czynności.

ilość dwutlenku węgla
Wydychany dwutlenek węgla, grafika: Nachlodno.pl

Stężenie CO2 w powietrzu dużych miast wynosi około 600 ppm. Aby obliczyć zapotrzebowanie na strumień świeżego powietrza w trakcie snu dla jednej osoby posługujemy się poniższym wzorem uwzględniającym ilość wydychanego dwutlenku węgla w pozycji leżącej oraz wspomniane jego stężenie w dużym mieście:

0,010 (m3/h) / (0,001 – 0,0006 (m3/m3)) = 25  m3/h na osobę

Jeżeli strumień powietrza z wentylacji jest mniejszy i wynosi np. 10 m3/h, stężenie CO2 w takiej sypialni może wzrosnąć do 2000 ppm.

Pomiar poziomu CO2 może być wykonany za pomocą specjalnego rejestratora, ale samodzielnie z łatwością rozpoznasz, że jest on za wysoki. Co na to wskazuje?

  • ból głowy,
  • senność,
  • uczucie rozbicia, niedotlenienia,
  • omdlenia.

Rodzaje wentylacji

Wentylacja naturalna

wentylacja naturalna
Wentylacja naturalna, grafika: alnor.com.pl

W tzw. starym budownictwie, powstającym przed 1990 r., świeże powietrze dostawało się do mieszkań, ponieważ okna starego typu nie były szczelne.

Niestety wentylacja naturalna skutkowała w tym przypadku nadmiernym wyziębieniem pomieszczeń zimą i niemal zerowym ruchem powietrza latem.

Później zaczęto produkować okna PCV – bardzo szczelne, których niewłaściwa eksploatacja powoduje najczęściej problemy z prawidłową wentylacją. 
Do tego dochodzą bardzo często własnoręczne przeróbki kanałów wentylacyjnych, by ciepło nie uciekało z pomieszczeń. Wiele osób unika również wietrzenia, zwłaszcza zimą.

Tymczasem regularne wietrzenie jest bardzo ważne – powinno być ono szybkie i intensywne, bez względu na porę roku. Pomocne będzie również rozszczelnienie okien;

Nigdy nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych ani otworów w drzwiach łazienkowych

Wentylacja mechaniczna

wentylacja mechaniczna
Wentylacja mechaniczna, grafika: alnor.com.pl

Z wentylacją mechaniczną mamy do czynienia, kiedy powietrze nie jest wprawiane w ruch w sposób naturalny, ale wymuszony przez wentylator. Jest to bardziej efektywna wymiana powietrza.

Rozróżnia się dwa rodzaje wentylacji mechanicznej:

  • wentylacja wywiewna – gdy wentylatory usuwają zużyte powietrze, a powietrze świeże napływa dzięki nawiewnikom okiennym lub ściennym;
  • wentylacja nawiewno-wywiewna, gdy wentylatory odpowiadają za usuwanie powietrza zużytego i napływ świeżego.

Jak rozpoznać nieprawidłową wentylację?

Jest to odczuwalne zazwyczaj od razu po wejściu do takiego mieszkania – wilgoć w powietrzu i tzw. „zaduch” to najbardziej odczuwalne sygnały.

W innym przypadku wystarczy sprawdzić działanie wentylacji jednym z dwóch prostych sposobów:

  • Przykładając kartkę papieru do kratki wentylacyjnej. Zasysanie kartki do otworu świadczy o wentylacji prawidłowej. Jeśli kartka nie porusza się, wentylacja jest nieprawidłowa. Wypieranie kartki oznacza natomiast ciąg odwrotny.
  • Przykładając płomień świeczki do kratki wentylacyjnej. Gasnąca świeczka lub nieporuszający się płomień będą świadczyć o ciągu odwrotnym lub nieprawidłowej wentylacji.

Dlaczego klimatyzacja dmucha?

Klimatyzacja domowa nie wentyluje powietrza, ale daje takie wrażenie, ponieważ wydmuchuje powietrze. 

Podobnie jak w lodówce, w klimatyzatorze przenośnym znajdują się wymienniki ciepła: parownik i skraplacz, a także sprężarka i wentylatory, dzięki którym powietrze przepływa. Wśród tych elementów krąży czynnik roboczy, odpowiadający za schładzanie powietrza.

  1. Sprężarka zasysa czynnik roboczy i spręża go.
  2. Czynnik jest przekazywany do skraplacza, gdzie ulega zamianie w stan ciekły.
  3. Przepływa do parownika, gdzie zamienia się w parę suchą, oddając przy tym ciepło, dzięki czemu klimatyzator może oddać schłodzone powietrze.
Klimatyzacja split schemat
Zasada działania klimatyzacji, grafika: systherm.pl

W klimatyzacji zachodzi nieustanna zamiana stanu skupienia czynnika chłodzącego, co powoduje wydmuchiwanie ochłodzonego powietrza.

Podsumowanie

Klimatyzacja nie może zastąpić wentylacji. Klimatyzator pokojowy pobiera powietrze z pomieszczenia, schładza je i oddaje, więc wydmuchiwane powietrze nie jest pobierane z zewnątrz.

Tylko wentylacja zapewnia dopływ świeżego powietrza i pozbywa się tego zużytego, przy okazji zmniejszając zawartość pary wodnej. Prawidłowo działająca wentylacja to podstawa zdrowia domowników i dobra kondycja budynku.

Zobacz ranking klimatyzatorów >>

nv-author-image

Karolina Szczembara